Thẻ căn cước công dân Trung Quốc (tiếng Trung: 居民身份证, bính âm: Jūmín Shēnfènzhèng) là giấy tờ tùy thân chính thức xác thực danh tính của công dân Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thẻ căn cước thế hệ thứ hai hiện hành được tích hợp chip không tiếp xúc và dãy số định danh cá nhân gồm 18 chữ số tiêu chuẩn.
Quy chuẩn thiết kế của thẻ căn cước gồm hai mặt với các trường dữ liệu cố định cùng quy định quản lý nghiêm ngặt theo luật pháp sở tại.
Thông tin hiển thị trên căn cước công dân Trung Quốc
Thẻ căn cước công dân thế hệ thứ hai của Trung Quốc tuân thủ bố cục đồng nhất theo quy định của Bộ Công an nước này:
- Mặt trước (có Quốc huy): Chứa Quốc huy Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, hoa văn họa tiết truyền thống, tên cơ quan cấp thẻ (công an cấp huyện/quận) và thời hạn hiệu lực.
- Mặt sau (có ảnh chân dung): Chứa ảnh chân dung màu của người sở hữu, họ và tên bằng chữ Hán, giới tính, dân tộc, ngày tháng năm sinh (định dạng YYYY年MM月DD日), địa chỉ thường trú và mã số định danh cá nhân 18 chữ số.
Đối với các khu vực tự trị, thẻ có thể in song ngữ gồm tiếng Trung phổ thông kết hợp chữ viết của dân tộc thiểu số tại địa phương (như chữ Tạng, Uyghur, Mông Cổ hoặc Choang).
Ý nghĩa 18 chữ số trên căn cước công dân Trung Quốc
Mỗi công dân Trung Quốc sở hữu một mã số định danh duy nhất suốt đời gồm 18 ký tự (chuẩn GB 11643-1999). Cấu trúc mã số gồm bốn phần cụ thể:
- 6 chữ số đầu: Mã địa chính phản ánh nơi đăng ký khai sinh của công dân (2 số đầu chỉ tỉnh/thành trực thuộc, 2 số tiếp theo chỉ thành phố/địa khu, 2 số sau cùng chỉ quận/huyện).
- 8 chữ số tiếp theo: Ngày tháng năm sinh đầy đủ theo định dạng YYYYMMDD.
- 3 chữ số kế tiếp: Mã số thứ tự của cơ quan công an địa phương quản lý. Trong đó, chữ số thứ 17 quy định giới tính: số lẻ đại diện cho nam, số chẵn đại diện cho nữ.
- Chữ số cuối cùng: Số kiểm tra (checksum) tính theo thuật toán Modulo 11-2. Ký tự này có thể là số từ 0 đến 9, hoặc chữ cái La Mã “X” nếu kết quả tính toán cho ra giá trị 10.
Thời hạn sử dụng của thẻ căn cước
Thời hạn hiệu lực của thẻ căn cước được cấp dựa trên độ tuổi của công dân tại thời điểm làm thủ tục:
- Thời hạn 5 năm: Cấp cho công dân dưới 16 tuổi (tùy chọn làm thẻ theo nguyện vọng của người giám hộ).
- Thời hạn 10 năm: Cấp cho công dân từ đủ 16 đến 25 tuổi.
- Thời hạn 20 năm: Cấp cho công dân từ đủ 26 đến 45 tuổi.
- Thời hạn lâu dài (vô thời hạn): Cấp cho công dân từ 46 tuổi trở lên.
Cảnh báo rủi ro khi sử dụng số căn cước giả trên mạng
Người dùng không có quốc tịch Trung Quốc không thể sở hữu thẻ căn cước này. Việc tìm kiếm hoặc sử dụng các danh sách số căn cước chia sẻ trôi nổi trên Internet nhằm qua mặt hệ thống định danh danh tính thực (Real-name verification) mang lại nhiều rủi ro nghiêm trọng:
- Xâm phạm quyền riêng tư và pháp luật: Thu thập, phát tán hoặc sử dụng trái phép thông tin định danh của người khác vi phạm Luật Bảo vệ Thông tin Cá nhân và Luật An ninh Mạng của Trung Quốc.
- Khóa tài khoản vĩnh viễn: Các nền tảng game, mạng xã hội và thương mại điện tử áp dụng cơ chế xác minh sinh trắc học hoặc liên kết tài khoản ngân hàng nội địa. Tài khoản sử dụng thông tin không chính chủ sẽ bị hệ thống đóng băng ngay khi phát hiện bất thường.
- Nguy cơ bảo mật: Các trang web tạo số căn cước ngẫu nhiên hoặc chia sẻ dữ liệu giả mạo thường cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân của người truy cập.

